Halo, Wanda prototyp na konkurs Open Data App, Kraków 2026

Halo, Wanda

Telefon do miasta dla seniorów bez smartfona. Dzwoni się na zwykły numer i pyta własnymi słowami. Wanda odpowiada z otwartych danych Krakowa, a gdy informacji jest sporo, sama proponuje SMS z podsumowaniem. Tutaj można do niej zadzwonić z przeglądarki.

Rozmowa

Gotowa do rozmowy
  1. Dzień dobry! Proszę zadzwonić zieloną słuchawką albo wybrać pytanie poniżej.

Co Wanda sprawdziła

  1. Na razie nic. Każde sięgnięcie po dane miasta pojawi się tu ze źródłem.
Operator--:--
WANDA (Kraków)
00:00
Brak wiadomości
Wandzie można przerwać w każdej chwili: wystarczy zacząć mówić, nacisnąć spację albo przycisk „Przerwij”.

W Krakowie mieszkają 161 384 osoby, które skończyły 65 lat. Smartfon ma mniej więcej co trzecia z nich, a prawie połowa ich telefonów to zwykłe komórki z klawiszami.

Mieszkańcy na pobyt stały, stan na 31.12.2025, API Miasta Krakowa. Smartfony i telefony z klawiszami (45,4%): dane przytaczane przez infor.pl.

Jedna rozmowa, krok po kroku

15:58

Pani Halina dzwoni do Wandy

Ze zwykłej komórki, na miejski numer. Wanda od pierwszego zdania mówi, że jest automatyczną asystentką.

15:58

Pyta po swojemu

„Kiedy będzie czternastka z Bieńczyckiej?” Wanda sprawdza, gdzie teraz jest najbliższa czternastka.

15:59

Słyszy krótką odpowiedź

„Czternastka będzie o 16:04, za pięć minut. Mogę zadzwonić przed następną, żeby nie czekać na przystanku.”

16:00

Po rozmowie przychodzi SMS

Pani Halina poprosiła o SMS, więc dostaje potwierdzenie: tramwaj, przystanek i godzinę telefonu. Bez polskich znaków, żeby wyświetlił się na każdym telefonie.

16:19

Wanda oddzwania przed tramwajem

Tuż przed telefonem sprawdza, gdzie jest tramwaj, i dzwoni pięć minut przed odjazdem. Wystarczy założyć płaszcz i wyjść.

Posłuchaj, jak brzmi Wanda

1 / 2
Tramwaje i autobusy
Kiedy będzie czternastka z Bieńczyckiej?
Uwaga, czternastki jeżdżą dziś objazdem przez Lubicz. Najbliższa, z napisem Cichy Kącik, będzie za cztery minuty, o 16:04.
1548 przystanków, rozkład i komunikaty ZTP (tu przykładowy komunikat)
Zajęcia dla seniorów
W poniedziałek mam wolne. Są jakieś zajęcia dla seniorów blisko Krowodrzy Górki?
Najbliżej, sześć minut pieszo, jest Centrum Aktywności Seniora Uskrzydleni Wiekiem przy Rusznikarskiej 14. W poniedziałek o 13:00 jest angielski, a od 14:00 sekcja brydżowa.
1019 zajęć w 49 centrach seniora
Lekarz na NFZ
Muszę iść do okulisty na NFZ. Gdzie najkrócej się czeka?
W Wojewódzkim Szpitalu Okulistycznym na osiedlu Na Wzgórzach. We wrześniu czekało się tam średnio około 53 dni. Termin ustala się telefonicznie. Wysłać adres i numer SMS-em?
35 poradni okulistycznych w Krakowie, Informator NFZ
Apteki
Gdzie jest apteka koło Rynku?
Najbliżej jest apteka Pod Złotym Tygrysem przy Szczepańskiej 1, trzy minuty pieszo. W dni powszednie jest czynna do 20:00.
261 aptek, Rejestr Aptek
Powietrze i spacer
Czy mogę dziś wyjść na spacer? Mieszkam na osiedlu Kalinowym.
Powietrze jest teraz dobre, jest około ośmiu stopni i nie ma ostrzeżeń. Najbliżej są Planty Bieńczyckie, około dziesięciu minut pieszo.
9 stacji GIOŚ, pomiary i ostrzeżenia IMGW, 78 parków miejskich
Rzeczy znalezione
Zgubiłam brązowy portfel pod koniec września. Ktoś go oddał?
W wykazie rzeczy znalezionych jest brązowy portfel z pieniędzmi, znaleziony 25 września. Czy to może być pani portfel?
2682 rzeczy w wykazie miasta
Sprawy w urzędzie
Co trzeba zabrać po nowy dowód osobisty?
Trzeba zabrać obecny dowód osobisty albo paszport, jeśli się je ma, i kolorowe zdjęcie 35 na 45 milimetrów, zrobione w ostatnich sześciu miesiącach.
639 usług urzędu z kartami BIP
Gdy brakuje danych
Gdzie jest najbliższa publiczna toaleta?
Tego niestety nie wiem, nie mam informacji o toaletach publicznych.
pytanie trafia do radaru brakujących danych

Kraków w tej chwili

Każdy żółty punkt to tramwaj, który właśnie jedzie po mieście. Z tych samych danych ZTP Wanda wie, kiedy przyjedzie czternastka. Po najechaniu na punkt widać linię i kierunek.

Sieć tramwajowa Krakowa z danych GTFS ZTP i tramwaje w ruchu, pozycje co 10 sekund. Na wschodzie jest przystanek Kopiec Wandy.

Jak to działa

  1. Senior dzwonizwykły numer, każdy telefon
  2. WWanda rozumiewłasne słowa, po polsku
  3. Sprawdza dane miasta9 źródeł otwartych danych
  4. Odpowiada głosemzwykle po 2–3 sekundach
  5. SMS albo oddzwoniza zgodą rozmówcy

Skąd Wanda bierze odpowiedzi

Jedna rozmowa kosztuje około 1 zł za 3 minuty połączenia, głos Wandy około 21 gr, model językowy około 1,5 grosza, a SMS około 18 gr. To ceny dla osoby prywatnej: cennik Twilio (połączenia i SMS w Polsce), cennik API ElevenLabs (0,04 USD za 1000 znaków, Wanda mówi ok. 450 znaków na minutę rozmowy), cennik Anthropic i kurs NBP z 16.10.2026. Miasto, negocjując umowę z operatorem, zapłaci najpewniej mniej.

Od razu mówi, że jest automatemNie zgadujeNa słowo „człowiek” łączy z konsultantem (pn–pt 9–14)Nie nagrywa rozmów

Koszt i wpływ na środowisko

Koszt 10 000 rozmów miesięcznie

  • Wanda odbiera całą dobę, także w święta
  • w godzinach pracy konsultantów łączy z człowiekiem
Szacunek dla rozmów po 3 minuty. Wanda: połączenie (Twilio) ok. 1 zł, głos (ElevenLabs) ok. 21 gr i model ok. 1,5 gr na rozmowę, ceny dla osoby prywatnej. Konsultanci: 5 etatów po ok. 7950 zł (mediana 6600 zł brutto plus koszty pracodawcy), bez biura i sprzętu.

Ślad węglowy jednego smartfona to ok. 20 000 rozmów z Wandą

ok. 40 kg CO₂produkcja 1 smartfona
1 kropka = 100 rozmów. Smartfon: od 27 do 52 kg CO₂e. Rozmowa z Wandą: szacunkowo 1–3 g CO₂ przy polskim prądzie, więc smartfon to od 9 do 52 tys. rozmów.
  • Bez nowego telefonudziała na zwykłej komórce z klawiszami
  • Mniej jazdy na próżnomówi, kiedy urząd jest zamknięty i kiedy wyjść na tramwaj
  • Dane, które już sąotwarte dane miasta, bez zbierania nowych

11.210.2Cele zrównoważonego rozwoju ONZ: transport publiczny dostępny dla osób starszych i włączenie społeczne bez względu na wiek.

Źródła: Cordella i in., Komisja Europejska JRC (2021), ślad smartfona przy wymianie co 2 lata; Apple, raport środowiskowy iPhone 13, 64 kg CO₂e, 81% w produkcji; KOBiZE, wskaźniki emisyjności (grudzień 2025, dane za 2024); Google (2025), ok. 0,24 Wh na zapytanie do modelu; wynagrodzenia.pl; cennik Twilio; cennik API ElevenLabs; cele ONZ 11 i 10.

Czego brakuje miastu

    O co pytająpytania, na które Wanda sięgnęła po dane

    Czego nie ma w otwartych danychtematy pytań bez odpowiedzi i przykładowe pytania

    Otwórz panel dla miasta

    Wandę wymyśliły nasze babcie

    My mamy w telefonie rozkład jazdy, mapę, przychodnię i kalendarz zajęć, a o resztę pytamy AI. Nasze babcie mają zwykłe komórki z klawiszami. Zostaje im to, co usłyszą od sąsiadki albo przeczytają na tablicy ogłoszeń.

    Długo tego nie zauważaliśmy. Potem zaczęliśmy słuchać, o czym opowiadają przy niedzielnym obiedzie, i zrobiło nam się zwyczajnie przykro.

    Nasze babcieWanda
    Jeździły tramwajem na próżno, bo na miejscu okazywało się, że jest zamknięte.Mówi, kiedy urząd jest czynny i o której wyjść na tramwaj.
    Nie wiedziały, co zrobić z wolnym popołudniem, bo nie korzystają z przeglądarki.Podpowiada zajęcia w najbliższym klubie seniora, bibliotekę i park.
    Dbają o zdrowie, a wychodziły na spacer w dni, kiedy powietrze było złe.Sprawdza powietrze na najbliższej stacji pomiarowej.
    Narzekały, że brakuje im towarzystwa, choć dwie ulice dalej działa klub seniora.Mówi, gdzie jest najbliższy klub i co się w nim dzieje.

    To nas poruszyło. Włożyliśmy w Wandę dużo pracy, czasu i własnych pieniędzy, bo takich babć i dziadków jest w Krakowie ponad 160 tysięcy. Chcemy, żeby jedna z największych grup mieszkańców nie była odcięta od życia miasta tylko dlatego, że nie korzysta ze smartfona.

    Yonatan Hanczakowski i Jan Jazownik